بمبگذاری و انفجارهای انتحاری در اسلام

بمبگذاری و انفجارهای انتحاری در اسلام

عملیات بمب گذاری حرام شرعی است و تفاوتی نمی کند که این انفجارها در کشورهای اسلامی رخ دهد یا در غیر آن؛ در هر صورت این اعمال مخالف دین اسلام است که بر حفظ جان و مال انسانها فرمان داده است. از دیدگاه اسلام جان و خون انسان از عظمت و جایگاه مهمی برخوردار است.

 

 

عملیات بمبگذاری که از آن سوال شده است، حرام شرعی است و تفاوتی نمی کند که این انفجارها در کشورهای اسلامی رخ دهد یا در غیر آن؛ در هر صورت این اعمال، مخالف دین اسلام است که بر حفظ جان و مال انسانها فرمان داده است. از دیدگاه اسلام جان و خون انسان از عظمت و جایگاه مهمی برخوردار است.

 

خداوند متعال می فرماید:

﴿مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا [المائدة: 32]

و به این سبب بر بنی اسرائیل حکم کردیم که هر کس انسانی را جز برای حق [قصاص] یا بدون آنکه فسادی در زمین کرده باشد، بکشد، چنان است که همه انسانها را کشته، و  هر کس انسانی را از مرگ بر هاند و زنده بدارد، گویی همه انسانها را زنده داشته است.

 

و نیز این کار از جمله مصادیق خیانت و نقض پیمان است؛ چرا که با پیمان امنیت و صلح، که بین مسلمانان و غیر مسلمانان برقرار است منافات دارد. این صلح و امنیت در سرزمین اسلامی و غیر آن برقرار است. خداوند تبارک و تعالی می فرماید:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ

(ای کسانی که ایمان آورده اید، به عهد و پیمانهایی که می بندید وفادار بمانید.) [المائدة: 1]

و نیز این افنجارها سبب کشتن ناگهانی و بی خبر افراد می شود. حاکم نیشابوری در المستدرک علی الصحیحن از پیامبر گرامی اسلام ص نقل می  کند که می فرمایند:

«لَا يَفْتِكُ الْمُؤْمِنُ، الْإِيمَانُ قَيْدُ الْفَتْكِ» اسلام ترور را قدغن کرده است و کسی که به اسلام باور داشته باشد هرگز دست به ترور نمی برد.

چنین رفتارهایی سبب بدبختی و تباهی مسلمانان در شرق و غرب عالم شده است. همچنین بهانه ی مداخله، در امور مسلمانان و چیرگی بر آنها و سلب اختیار از آنها به بهانه تروریسم و دیگر ادعاهای پوچ شده است. دشمنان مسلمانان چنین وانمود می کنند که اسلام دین وحشی گری و خونریزی است و ملت ها را به بند می کشد و سبب فساد و تباهی در زمین است. وقتی غیر مسلمانان، این بمبگذاریها توسط مسلمانان را مشاهده می کنند، اتهامات وارده به اسلام و مسلمانان را باور می کنند. بعد از این عملیاتها است که در برخی مناطق جهان، مسلمانان تحت فشار و آزار و اذیت قرار می گیرند. در حقیقت این انفجارها، راه خدا می بندد [و مانع گرایش مردمان به اسلام است]  و هیچ ربطی به اسلام ندارد.

پاسخ تفصیلی بمبگذاری  و انتحاریها

پاسخ جناب استاد دکتور علی جمعه محمد

این بمبگذاریها که به تازگی رواج یافته است، هیچ شکی در حرمت شرعی آن نیست. این حرمت به دلایل ذیل قابل اثبات است.

دلیل اول: این انفجارها با متون قرآنی و روایی مخالف است.

وجوه مخالفت این اعمال، با متون واضح شرعی اسلام؛

منجر به کشته شدن مسلمانان می شود. در اسلام جان مسلمان، محفوظ و محترم است. اسلام جایگاه مهمی برای خون مسلمان قائل شده است. و به شدت از ریختن خون مسلمانان بدون حق [قصاص یا فساد] بر حذر داشته است. خداوند متعال می فرماید:

﴿وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا

 (هر کس مسلمانی را عمدا به قتل برساند، سزای او جهنم است و در آن جاودانه می ماند. خشم و لعنت خداوند بر اوست. برای او عذاب بزرگی آماده شده است.)[النساء: 93]

همچنین خداوند فرموده است:

﴿مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا  

(و به این سبب بر بنی اسرائیل حکم کردیم که هر کس انسانی را جز برای حق [قصاص] یا بدون آنکه فسادی در زمین کرده باشد، بکشد، چنان است که همه انسانها را کشته، و  هر کس انسانی را از مرگ بر هاند  و زنده بدارد، گویی همه انسانها را زنده داشته است.) [المائدة: 32]

امام نسائی در کتاب سنن خود از پیامبر اکرم ص نقل می  کند که : «لَزَوَالُ الدُّنْيَا أَهْوَنُ عِنْدَ اللهِ مِنْ قَتْلِ رَجُلٍ مُسْلِمٍ» (نابودی دنیا نزد خداوند از کشته شدن مرد مسلمان اهمیت کم تری دارد.)

ابن ماجه از ابن عمر رضی الله عنهما نقل کرده که: رأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وآله وَسَلَّمَ يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ، وَيَقُولُ: «مَا أَطْيَبَكِ وَأَطْيَبَ رِيحَكِ، مَا أَعْظَمَكِ وَأَعْظَمَ حُرْمَتَكِ! وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَحُرْمَةُ الْمُؤْمِنِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللهِ حُرْمَةً مِنْكِ، مَالِهِ وَدَمِهِ، وَأَنْ نَظُنَّ بِهِ إِلَّا خَيْرًا». (پیامبر خدا ص را دیدم در حالی که طواف خانه کعبه می کرد، خطاب  به کعبه می فرمود: چقدر خوش بو هستی! و چقدر دارای مرتبه و مقام عظیمی هستی! قسم به خدایی که جان محمد در دست اوست؛ جایگاه جان و مال مومن، نزد خداوند از تو بیشتر است. از مومن جز نیکی انتظاری نیست.)

و نیز این افنجارها سبب کشتن ناگهانی و بی خبر افراد می شود. ابو داود و حاکم نیشابوری در المسترک علی الصحیحن از ابی هریره رضی الله عنه از پیامبر گرامی اسلام ص نقل می  کند که می فرمایند: «لَا يَفْتِكُ الْمُؤْمِنُ، الْإِيمَانُ قَيْدُ الْفَتْكِ» (اسلام ترور را قدغن کرده است و کسی که به اسلام باور داشته باشد هرگز دست به ترور نمی زند.

ابن اثیر  در "النهایه" می گوید: [ الفتک: به این معنی است که انسان، فردی را بی خبر و ناگهانی بکشد.]

دلیل دوم: منافات داشتن بمبگذاری با اهداف و مقاصد اسلام

دین شریف اسلام بر محافظت از پنج چیز تاکید کرده که تمام ملتها نیز بر آن تاکید کرده اند. آن پنج چیزعبارتند از: «ادیان، جانها، عقلها، آبرو [و ناموس]، اموال» محافظت از این پنج چیز، اهداف پنجگانه شریعت نام گرفته است.

واضح است که این بمبگذاریها، بر خلاف بعضی از این اهداف پنجگانه است. از آن جمله، حفظ جان انسان است. مقتول اگر خود فرد  انتحاری باشد، به خاطر کشتن ظالمانه و کینه توزانه دیگران خود را به هلاکت و مرگ انداخته است. از این رو این سخن پیامبر ص شامل حال او می شود که: «مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ فِي الدُّنْيَا عُذِّبَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ». (اگر انسان با چیزی خود کشی کند، در قیامت با همان شیء عذاب خواهد شد.)

در صحیح مسلم از ابی هریره رضی الله عنه از پیامبر اکرم ص نقل شده است:

«مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَتَوَجَّأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ شَرِبَ سُمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا، وَمَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَرَدَّى فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا.»

(هر کس بوسیله آهنی خودکشی کند، در آتش جهنم همان آهن در دست اوست و در شکمش فرورفته و بوسیله ی آن عذاب ابدی خواهد شد.  هر کس سمی را بنوشد و خود را بکشد، با همان سم در آتش ابدی جهنم عذاب خواهد شد. و هر کس خود را از کوهی پرت کند و کشته شود، در آتش ابدی جهنم در حال سقوط خواهد بود.)

امام نووی در شرح صحیح مسلم بابی را تحت این عنوان گشوده است. " باب بيان غلظ تحريم قتل الإنسان نفسه، وأن من قتل نفسه بشيءٍ عذب به في النار " باب بیان شدت حرمت خودکشی و اینکه هر کس خود را با چیزی بکشد در آتش جهنم با همان شیء عذاب می شود.

و اگر مقتول فرد دیگری باشد، از دو حال خارج نیست؛ حالت اول این است که مقتول، مسلمان است که به عمد و به خاطر دشمنی، کشته شده است. این کار گناه کبیره ای است که بعد از کفر، بزرگترین گناه است. و در اینکه توبه چنین فردی پذیرفته است یا خیر؛ برخی صحابه و غیر آنها توبه چنین فردی را پذیرفته نمی دانند. حالت دوم این است که مقتول، غیر مسلمان است. چنین فردی اگر در شهرهای اسلامی است، جزء کسانی است که امان داده شده و اگر در سرزمین غیر اسلامی است، جزء شهروندانی است که جرمی مرتکب نشده و از چیزی خبر ندارد. در هر صورت جان این شهروندان، محترم و محفوظ است. تعدی به جان آنها حرام و بلکه محافظت از آنها واجب است.

و همچنین از جنبه ی حفظ اموال نیز باطل و غیر شرعی بودن این انفجارها ثابت می شود. برکسی پوشیده نیست که نتیجه ی این رفتارها، از بین رفتن اموال، موسسات و املاک عمومی و خصوصی است. دین اسلام از بین بردن و ضایع کردن اموال را حرام کرده است. همچنین آنچه بر حرمت تلف کردن اموال می افزاید این است که این اموال، ملک دیگران است. به عبارت دیگر فرد بمبگذار، اموال دیگران را تلف می کند. در نتیجه، این بمگذاریها از دوجهت نهی و مخالفت دین با آن و از جهت ضایع کردن حق بندگان خداوند حرام میشود.

دلیل سوم: نتیجه بمبگذاری ها ضرر و فساد برای اسلام و مسلمانان است

دین اسلام بر مدار کسب  مصالح و دفع مفاسد استوار است.  هر کس عقل داشته باشد می داند که این رفتارهای ویرانگر، چه مفاسدی را برای مسلمانان در شرق و غرب عالم به دنبال داشته است. از جمله مفاسد آن میتوان به ضربه ی دشمنان اسلام به مسلمان وبهانه قرار دادن این اعمال، برای دخالت در امور داخلی کشورهای اسلامی اشاره کرد. و نیز بهانه ای برای تسلط بر مسلمانان و سلب اختیار از آنها و بهره برداری از منابع مسلمانان را بوجد آورده است. [دولت های مستکبر ] چنین وانمود می کنند که در تعقیب تروریسم هستند و یا به دنبال تامین مصالح اقتصادی و آزادی ملتها از دست تروریستهای تکفیری هستند. هر مسلمانی که با این رفتار عجیب خود، آنها را در رسیدن به اهداف شومشان یاری کند، در میان مسلمانان و کشورهای اسلامی شکاف و اختلاف انداخته است. و بر وارد کردن نقص بر مسلمانان و چیرگی دشمنان اسلام بر مسلمین کمک کرده است. و چنین کارهایی از بزرگترین جرمها [و گناهان] است.

در تعارض مفسده با مصلحت، دفع مفسده مقدم است

علماء اسلام تصریح می  کنند که "لو تعارضت المصلحة مع المفسدة فإن دفع المفسدة مقدَّم على جلب المصلحة" اگر مفسده و مصلحت با هم در تعارض بودند، دفع مفسده بر جلب منفعت مقدم می شود. این کلام علماء اسلام در جایی است که مصلحت، قطعی و مشخص است؛ پس در جایی که مصلحتی موهوم و یا معدوم بود، چگونه خواهد بود؟! [این بمبگذاری ها و انفجارها قطعا مفاسدی به دنبال دارد. اما اینکه فایده ای هم برای اسلام و مسلمانان داشته باشد معلوم نیست بلکه معلوم است که منفعتی برای مسلمانان ندارد. واضح است که دفع مفسده بر جلب مصلحت خیالی مقدم است].

 کیفر محارب و مفسد فی الارض در قرآن

کسی که  با این انفجارها مرتکب قتل، ایجاد رعب و وحشت و ویرانی املاک و اموال جامعه ی اسلامی می شود، نزد فقهاء اسلام، محارب خوانده می شود. محارب کسی است که در زمین فساد می کند. مجازات محارب از قاتل، دزد و زناکار شدیدتر است. چرا که بر علیه کل جامعه اقدام کرده است.

خداوند متعال می فرماید:

﴿إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ ذَلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ

 کیفر آنها که با خدا و پیامبر ص به جنگ بر می خیزند، و در روی زمین دست به فساد می زنند [و با تهدید به اسلحه به جان و مال و ناموس مردم حمله می برند] این است که اعدام شوند یا به دار آویخته گردند یا [چهار انگشت از] دست راست و پای چپ آنها بریده شود و یا از سرزمین خود تبعید گردند، این رسوایی آنها در دنیاست و در آخرت مجازات بزرگی دارند. [المائدة: 33]

والله سبحانه و تعالی اعلم